Tarayıcıların "gizli", "özel" veya "InPrivate" olarak adlandırdığı pencere, adının çağrıştırdığı kadar sihirli değildir; ama ne yaptığını tam olarak bilen biri için oldukça kullanışlı bir araçtır. incognito private mode nedir sorusunun en kısa cevabı şudur: tarayıcının o oturumda ürettiği yerel verileri diske yazmayı bırakması, pencere kapandığında da hepsini silmesi. Yani mahremiyet koruması cihaz üzerinde geçerlidir, internetin geri kalanında değil. Aşağıda bu ayrımı somut verilerle, adım adım açıyorum.
Gizli pencere neyi kaydetmez, neyi kaydeder
Farkı görmek için normal oturum ile gizli oturumun ürettiği veri izlerini yan yana koymak en pratik yöntem:
Veri türü
Normal pencere
Gizli pencere
Gezinti geçmişi
Kalıcı olarak kaydedilir
Kaydedilmez
Çerezler ve site verisi
Kalıcı
Oturum süresince tutulur, kapanışta silinir
Form ve arama kutusu geçmişi
Kaydedilir
Kaydedilmez
Şifre kaydetme teklifi
Aktif
Genellikle devre dışı
Önbellek (cache)
Diskte tutulur
Bellekte tutulur, kapanışta boşalır
İndirilen dosyalar
Diskte + indirme listesinde
Diskte kalır, listede görünmez
Yer imleri
Kalıcı
Kalıcı (silinmez)
İnternet sağlayıcısının kaydı
Değişmez
Değişmez
Tablonun son iki satırı kritik: gizli pencere ne indirdiğinizi diskten silmez, ağ trafiğinizi de gizlemez. Ziyaret ettiğiniz sitenin sunucusu, işyeri ağ yöneticisi ve internet servis sağlayıcısı için gizli pencere ile normal pencere arasında hiçbir fark yoktur. HTTPS bağlantısı içeriği şifreler, ancak hangi alan adına bağlandığınız bilgisi ağ üzerinde büyük ölçüde görünürdür.
Adım adım: gizli pencereyi doğru kullanmak
Pencereyi klavye ile açın. Chrome, Edge ve Opera'da Ctrl+Shift+N; Firefox ve Safari'de Ctrl+Shift+P (macOS'ta Cmd tuşu). Menüden açmak da aynı sonucu verir, ancak kısayolu ezberlemek alışkanlık kazandırır.
Karşılama ekranını gerçekten okuyun. Tarayıcılar açılış sayfasında neyin kaydedilmediğini ve neyin kaydedildiğini listeler. Bu metin, üreticinin size verdiği gerçek garanti listesidir; pazarlama vaadi değildir.
Tek oturum mantığını kavrayın. Aynı gizli oturumda açtığınız tüm sekmeler aynı çerez havuzunu paylaşır. Yani ilk sekmede bir hesaba giriş yaptıysanız, üçüncü sekmede de o hesapla girilmiş sayılırsınız. İki farklı hesabı ayırmak istiyorsanız birini normal, diğerini gizli pencerede açmak işe yarar.
Kapatırken tüm gizli pencereleri kapatın. Verilerin silinmesi, son gizli pencere kapandığında gerçekleşir. Arka planda küçültülmüş tek bir pencere kalmışsa oturum hâlâ canlıdır.
Uzantı davranışını kontrol edin. Uzantılar gizli modda varsayılan olarak kapalıdır. Reklam engelleyicinizin çalışmasını istiyorsanız uzantı ayarlarından "Gizli modda izin ver" seçeneğini açmanız gerekir; bu, uzantının o oturumdaki verileri görebileceği anlamına da gelir.
Doğru işler için kullanın. Paylaşılan bilgisayarda e-postaya bakmak, uçak bileti fiyatını çerezsiz sorgulamak, bir sitenin oturum açmamış ziyaretçiye nasıl göründüğünü test etmek, aynı platformda ikinci hesabı denemek. Bunlar gizli pencerenin gerçekten fark yarattığı senaryolardır.
Daha fazla gizlilik gerekiyorsa katman ekleyin. Ağ seviyesinde gizlilik için VPN, izleyici direncini artırmak için sıkı izleme koruması ayarları, cihazda hiç iz bırakmamak için ise oturum sonunda geçmiş ve önbellek temizliği devreye girer. Gizli pencere bunların yerine geçmez, yanında durur.
Sık yapılan hatalar
"Gizli mod beni anonim yapar" sanmak. Anonimlik ile yerel iz bırakmama iki ayrı şeydir. Giriş yaptığınız her site sizi kimliğinizle tanır.
Virüs ve kimlik avına karşı korunduğunu düşünmek. Zararlı dosya gizli pencereden de inip diske yerleşir. Sahte bir giriş sayfası şifrenizi gizli pencerede de çalar. Adres çubuğundaki sertifika göstergesini kontrol etmek burada da zorunludur.
Reklam takibinin tamamen bittiğini varsaymak. Üçüncü taraf çerezleri oturumla sınırlanır, ancak tarayıcı parmak izi (ekran çözünürlüğü, yazı tipleri, dil, saat dilimi kombinasyonu) değişmediği için siteler yine olasılıksal eşleştirme yapabilir.
Kalıcı işleri gizli pencerede yapmak. Uzun bir formu, taslak yazıyı veya alışveriş sepetini gizli pencerede bırakmak veri kaybı riski taşır; pencere kapanınca oturum çerezi de gider.
İş bilgisayarında yeterli sanmak. Kurumsal ağlarda trafik günlükleri, proxy kayıtları ve cihaz yönetim yazılımları tarayıcıdan bağımsız çalışır.
İndirmeleri unutmak. İndirme listesi boş görünür ama dosya klasörde durur. Hassas dosyaları elle silmek gerekir.